Pre-electorale fase van de sociale verkiezingen 2012: enkele aandachtspunten



Avocat

De sociale verkiezingen, die de oprichting of de vernieuwing van de ondernemingsraden en de comités voor preventie en bescherming op het werk als doel hebben, zijn gepland voor 7 - 20 mei 2012. Er moet een ondernemingsraad worden opgericht in alle ondernemingen die gewoonlijk gemiddeld ten minste 100 werknemers tewerkstellen. De ondernemingsraden worden hernieuwd in de ondernemingen voor zover zij gewoonlijk gemiddeld ten minste 50 werknemers tewerkstellen. De procedure voor de sociale verkiezingen verloopt in drie fasen:
  • de pre-electorale fase loopt van dag X-60 tot dag X,
  • de electorale fase loopt van dag X tot dag Y,
  • de verkiezingsdag zelf is dag Y.

In wat volgt worden enkele aandachtspunten van de pre-electorale fase kort toegelicht. 

De sociale verkiezingen 2012 nemen een start op dag X-60 die, afhankelijk van de keuze van de verkiezingsdag in mei, valt in de periode van 9 december 2011 tot 22 december 2011. Op dag X-60, zestig dagen voor de aanplakking van het bericht dat de verkiezingsdatum meldt (dag X), moet de werkgever schriftelijke informatie meedelen over de banden tussen de verschillende exploitatiezetels en de juridische entiteit, over de wijzigingen die zich in de structuur van de onderneming hebben voorgedaan en die een invloed kunnen hebben op de technische bedrijfseenheid of de samenvoeging ervan, over het aantal werknemers per categorie dat wordt tewerkgesteld op dag X-60 en over de functies van het leidinggevend personeel. Voor het verstrekken van de schriftelijke inlichtingen op “X-60”, moet u verplicht gebruik maken van modelformulieren, te downloaden op de website van de FOD WASO (http://www.meta.fgov.be/es-sv/modelformulierenen procesverbaal2012.aspx).
 
Tussen de 60ste en de 35ste dag die voorafgaat aan de dag van de aanplakking van het bericht dat de datum van de verkiezingen aankondigt (dag X-60 – dag X-35), raadpleegt de werkgever de raad, het comité, of bij ontstentenis ervan de vakbondsafvaardiging over deze bovenvermelde zaken die op dag X-35 schriftelijk werden meegedeeld.
 
Op dag X-35 (die valt in de periode van 3 tot 16 januari 2012) moet de werkgever dan zijn uiteindelijke beslissing meedelen betreffende de vaststelling van de technische bedrijfseenheden waarvoor een comité moet worden opgericht en de functies van het leidinggevend personeel. Ook moet de werkgever op die datum, bij wijze van aanduiding, informeren over zijn beslissing betreffende de lijst van de personen die de leidinggevende functies uitoefenen. Opnieuw moet worden gebruik gemaakt van de modelformulieren (zie hoger).
 
Na deze datum hebben de betrokken werknemers, de betrokken representatieve werknemersorganisaties en desgevallend de betrokken kaderledenorganisaties de mogelijkheid om ten laatste op dag X-28 beroep in te stellen tegen deze beslissing bij de arbeidsrechtbank. De arbeidsrechtbank doet dan uitspraak binnen de 23 dagen na de ontvangst van het beroep.
 
Dag X-30 (die valt in de periode van 8 tot 21 januari 2012) is niet zozeer een tijdstip waarop bepaalde formaliteiten of mededelingen dienen te gebeuren, maar is wel een belangrijk tijdstip in het kader van de ontslagbescherming van kandidaat-personeelsafgevaardigden. Op die dag start immers de zogenaamde “occulte periode”. De “occulte periode” loopt tot dag X+35, zijnde de uiterlijke datum waarop de lijsten met kandidaten worden bekendgemaakt (13 maart tot 26 maart 2012).
 
Deze bijzondere ontslagbescherming wordt geregeld door de Wet van 19 maart 1991 houdende bijzondere ontslagregeling voor de personeelsafgevaardigden in de ondernemingsraden en in de comités voor veiligheid, gezondheid en verfraaiing van de werkplaatsen alsmede voor de kandidaat-personeelsafgevaardigden. De bescherming bestaat er in essentie uit dat de (kandidaat-) personeelsafgevaardigden slechts om twee redenen kunnen worden ontslagen: ofwel om dringende reden (op voorwaarde van voorafgaande erkenning door de arbeidsrechtbank) ofwel om een economische of technische reden (op voorwaarde van voorafgaande erkenning door het paritair comité). Indien de werkgever toch tot eenzijdig ontslag overgaat, dan is de beschermde werknemer gerechtigd – bij re-integratieverzoek dat wordt afgewezen door de werkgever –  op een vergoeding die bestaat uit twee componenten:
 
-      een vergoeding gelijk aan het lopende loon dat overeenstemt met de duur van:
 
  • 2 jaar als de werknemer minder dan 10 dienstjaren in de onderneming telt,
  • 3  jaar als de werknemer 10 maar minder dan 20 dienstjaren in de onderneming telt,
  • 4 jaar als de werknemer 20 of meer dienstjaren in de onderneming telt.
 
-     het loon voor het nog resterende gedeelte van de periode tot het einde van het mandaat van de leden die het personeel vertegenwoordigen bij de verkiezingen waarvoor hij kandidaat is geweest.
 
Gedurende de periode van dag X-30 tot en met dag X+35 wordt het dus voor ondernemingen die deelnemen aan de sociale verkiezingen bijzonder risicovol om nog tot ontslag van een werknemer over te gaan. Immers, wanneer een werknemer gedurende deze termijn van 65 dagen wordt ontslagen en op dag X+35 blijkt dat hij op de kandidatenlijst staat, dan kan hij zich op retroactieve wijze beroepen op de bijzondere ontslagbescherming.
 
In een volgende nieuwsbrief zal worden stilgestaan bij het verder verloop van de kiesprocedure, zijnde de electorale fase lopende vanaf dag X tot dag Y.