Tip 16 - Is jouw creatie wel van jou?



Tip 16 - Is jouw creatie wel van jou?
Ondernemingen gaan er te snel van uit dat alles wat hun leveranciers of medewerkers in hun opdracht uitvinden of creëren automatisch hun eigendom wordt. ‘Ze worden er toch voor betaald?’ Eigendomsrechten op uitvindingen en creaties moeten echter op voorhand worden geregeld.

Wie een origineel werk – tekst, foto- of beeldmateriaal, vorm, broncode – creëert, heeft hierop auteursrecht. De uitvinder van een revolutionaire technische uitvinding kan een octrooi (patent) nemen. Auteursrecht en octrooi zijn intellectuele rechten, die onder meer toelaten de creatie of uitvinding te reproduceren en te exploiteren. Maar wie is er titularis van als er in opdracht en tegen betaling gecreëerd of uitgevonden wordt?

Voor creaties speelt de auteurswet, die in de regel zeer formalistisch en beschermend is: auteursrechten blijven bij de auteur, tenzij anders overeengekomen. Enkel voor de ontwikkeling van software bestaat een uitzondering. De werknemer die broncodes tot stand brengt in dienstverband, wordt geacht zijn auteursrechten hierop meteen af te staan aan de werkgever.

Ook de mogelijkheid om een uitvinding te patenteren ligt in de regel alleen bij de bedenker ervan. Nuances spelen hier opnieuw voornamelijk in relatie tot werknemers. De uitvinding die rechtstreeks in uitvoering van de arbeidsovereenkomst en in opdracht tot stand is gekomen, komt toe aan de werkgever. De werknemer die met eigen middelen buiten de werkuren iets uitvindt, is er daarentegen zelf eigenaar van.

Zonder geschreven overeenkomst zijn er heel wat grijze zones, met voer voor interpretatie, discussie en bijgevolg voor procedure. Wil u zich er als ondernemer van verzekeren dat uw productie niet in het gedrang komt en dat (gewezen) werknemers, leveranciers of medewerkers geen stokken in de wielen kunnen steken door te verwijzen naar hun intellectuele rechten, dan komt het erop aan tijdig te contracteren en in de contracten de juiste clausules op te nemen.